تدريس خصوصي رياضي


اميداوارم سال تحصيلي جديد پر از موفقيت و پيروزي براي تك تك شما باشه.
کتابی که امروز دوست دارم اون رو خدمت شما معرفی کنم، کتاب فلسفه ریاضی نوشته دکتر مصلحیان از اعضای هیئت علمی دانشگاه مشهد هست. این کتاب مجموعه ای از مباحث گوناگون در مورد فلسفه ریاضی هست. بخشی از مطالب کتاب حاصل سالها تدریس و بحثهای فلسفی انجام شده نویسنده و بخشی شامل ترجمه آزاد برخی مقالات خارجی هستند. هر چند مرز قابل توجهی بین ترجمه و تالیف در این کتاب دیده نمیشه.
این کتاب شامل بیست فصل مختلف هست که وابستگی موضوعی چندانی به هم ندارند و هر کدوم از فصلها رو میشه بدون در نظر گرفتن ترتیب اون در کتاب به صورت یک مقاله مستقل مورد مطالعه قرار داد. اکثر بحثهای موجود در کتاب نیازی به پیش زمینههای علمی ندارند، هر چند آشنایی خواننده با مباحث علمی ریاضی موجب لذت هر چه بیشتر او از مطالعه کتاب خواهد بود. فصلهای این کتاب به شرح زیر هست که هر کدوم از اونها به یکی از مباحث مهم فلسفه ریاضی اشاره میکنند:
1- هستی شناسی ریاضیات 2- منطق گرایی 3- صورت گرایی 4- شهود گرایی 5- انسان گرایی 6- دیدگاه کانت نسبت به ریاضیات 7- معرفی دستگاه تسرملو - فرانکل 8 - آشنایی با هندسه اقلیدسی و نا اقلیدسی 9- پارادوکس 10 - منطق چند ارزشی 11- زیبایی در ریاضیات 12- چرا تا کنون از روشهای تجربی استفاده نکردهایم؟ 13- ریاضیات چیست؟ 14- عدد چه چیزی هست؟ 15- شهود چهار بعدی 16- نظری به ریاضیات پست مدرن 17 - ریاضیات از دیدگاه افلاطون 18- آیا واقعیت خصلت ریاضی دارد؟ 19 - فلسفه فیثاغورثیان 20 - تاریخ مختصر حساب دیفرانسیل و انتگرال
در زیر قسمتی کوتاه از مقدمه این کتاب را میخوانید:
ریاضیات لااقل در دو جهت قابل توسعه است، یکی به سوی ریاضیات عالی و ساختارهایی با پیچیدگی متزاید و دیگری به سوی مبانی ریاضیات و شالودههایی با تجرد و سادگی هر چه بیشتر. جهت اخیر، فلسفه ریاضی را مشخص میکند. در فلسفه ریاضی میخواهیم به چیستی ریاضیات بپردازیم و بنیادهایی برای آن (البته در صورت وجود ) بیابیم، ریاضی ورزیدن خود را (شامل اکتشاف ر یاضی، کاربرد ریاضی و آموزش ریاضی) توصیف و ارزش گذاری کنیم، معرفت ریاضی را صراحت بخشیم، به رابطه بین ریاضیات و دنیای طبیعی و این که آیا ریاضیات ارائه دهندۀ حقایق تردیدناپذیر است یا خیر بپردازیم، منطق استدلال ها را شناسایی کنیم، تلاش نماییم به تجارب و آگاهی های خود معنی و نظم بخشیم و بالاخره جایگاه ریاضیات را در میان معارف بشری مشخص کنیم . البته تمام اینها، اندیشه میطلبد و این کتاب در مورد جنبههایی از آنها به کنکاش میپردازد.
تاریخ نشان داده است یقینی که بدون گذشتن از پل شک به دست آمده باشد از نظر فلسفه کم ارزش است. شک، سؤال برانگیز و دردآور است و فلسفه را به خاطر این سؤالات و نه لزوماً یافتن پاسخ، مطالعه می کنیم. زندگی فقط زیستن در جواب سؤالات نیست، بلکه همزیستی با سؤالات حل نشده نیز می باشد. جهان برای کسی که سؤالی ندارد متناهی، کراندار، معقول، همراه با اصول بدیهی و حقایق معین بوده و در نتیجه آرامش بخش است!
براي ثبت نام كافيست، نام، نام خانوادگي، شهر محل سكونت، مقطع تحصيلي و رشته تحصيلي خود را در قسمت نظرات همين پست وارد كنيد. دريافت پيامكها كاملا رايگان ميباشد.
امسال كمي زودتر از سالهاي قبل، امتحانات مدارس شروع شدهاند و اين روزها دانشآموزان سخت مشغول دادن امتحانات پايان سال هستند. طبق معمول هر سال در اين روزها دانشآموزان و والدين اونها به فكر جبران مافات ميافتند و تصميم به گرفتن معلم خصوصي براي شب امتحان هستند. ولي آيا كسي كه يك سال را به بطالت گذارانده باشد ميتواند با گرفتن بهترين معلم خصوصي در شب امتحان موفقيت خود را تضمين كند؟
رياضي درسي نيست كه بشود آن در در يك يا دو روز آموخت. يادگيري رياضي نياز به تمرين و تكرار دارد. پس چقدر خوب است كه از ابتدا سال تحصيلي به فكر يادگيري باشيم.
هفته گذشته در مورد استفاده از برنامه پاورپوينت در تدريس رياضي و مزاياي آن صحبت كرديم. اين هفته ميخواهيم در مورد معايب اين روش در تدريس رياضي حرف بزنيم.
يكي از معايبي كه بعضي از مدرسين از آن شكايت دارند لزوم تاريك كردن كلاس براي نمايش برنامه در ويديو پروژكتور است. اين مدرسين معتقدند خاموش كردن چراغها و تاريكي كلاس باعث عدم تمركز يادگيرندگان و خواب آلودگي آنان ميشود. البته اين ايراد مربوط به برنامه پاورپوينت نيست و در واقع اين مشكل از تكنولوژي پروژكتورهاست و نميتوان آن را به اصل برنامه نسبت داد. البته با استفاده از پروژكتورهاي نسل جديد اين مشكل حل خواهد شد و ديگر نيازي به خاموش كردن چراغ هاست نيست. حتي به جاي ويديو پروژكتورها ميتوان از الايدي ها استفاده نمود كه هم كيفيت به مراتب بيشتري دارند و هم در روشنايي كلاس هم به خوبي ديده ميشوند.
اما سوالي كه مطرح است اين است كه آيا اين روش تدريس ميتواند جايگزين مناسبي براي روش تخته و گچ باشد يا فقط مكملي براي روش قديمي است و بايد از اين دو روش در كنار هم بهره برد؟
تجربيات شخصي من در تدريس با پاورپوينت نشان داده كه تدريس با پاورپوينت بدون استفاده از تخته در كنار آن نه تنها به فهم بهتر مطالب كمك نميكند بلكه نتيجه عكس دارد و كيفيت آموزش را به مراتب پايين ميآورد. در بيشتر برنامههاي پاورپونتي كه براي تدريس رياضي طراحي شدهاند، در كنار طرح مسئله جواب آن را فقط با يك كليك نشان ميدهند. مدرسين عزيزي هم كه فكر ميكنند اين قابليت ميتواند آنها را از نوشتن پاسخ مسئله روي تخته معاف كند، از اين قابليت بهره ميگيرند. غافل از اينكه در اين روش بسياري از يادگيرندگان متوجه روش حل مسئله نميشوند. به نظر ميآيد در عصر جديد، همه به نوعي دچار سرعت زدگي شدهايم و دوست داريم همهي مسائل به سرعت حل شود. در حالي كه همه جا اين سرعت، چاره ساز نيست و در بسياري از موارد دقت و درك فداي اين سرعت بالا ميشود.
به نظر من بهتر اين است كه در كنار استفاده از پاورپوينت از تخته هم استفاده كرد و از مزاياي آن نيز بهره برد. حل يك مسئله رياضي روي تخته ميتواند ميتواند به درك مطلب بسيار كمك كند در حالي كه شايد با استفاده از پاورپونت بسياري از نكات حل مسئله ديده نشوند. شايد در روش تخته، تعداد كمي مسئله را در زمان ثابت بتوان حل كرد و با استفاده از پاورپوينت بشود خيلي بيشتر مسئله حل نمود ولي در تدريس هم مثل خيلي از جاهاي ديگر نبايد كيفيت را فداي كميت نمود.
به نظر من بهتر است صورت مسئله در پاورپونت نوشته شود ولي مدرس يا يادگيرندگان آن را روي تخته حل كنند تا مهارت حل مسئله را بهتر بياموزند و نكات ريزي كه در حل مسئله وجود دارد، ياد بگيرند. البته صورت مسئله هم در حين نمايش در صفحه، بايد كاملا توسط مدرس توضيح داده شود، چرا كه حداقل نيمي از روند حل مسئله را درك صورت آن تشكيل ميدهد.
نكته ديگري كه در اينجا لازم ميدانم يادآوري كنم، استفاده افراطي از امكانات و ابزارهاي برنامه پاورپوينت در طراحي اين فايل ميباشد. متاسفانه بعضي از مدرسين ( معمولا با هدف ايجاد اشتياق در محصلين) از ابزارهاي بسيار زيادي در طراحي برنامه استفاده ميكنند. غافل از اينكه استفاده بيش از حد از اين ابزارها و امكانات نه تنها به يادگيري محصلين كمكي نميكند بلكه باعث به هم خوردن تمركز آنها و در حاشيه ماندن اصل مطلب ميشود. هميشه به بايد به ياد داشته باشيم سادگي بهترين نماد زيبايي هست و براي درست كردن يك پاورپونت خوب نيازي به استفاده از همه امكانات اين برنامه نيست.
برنامه پاور پوينت( Power point) يكي از برنامههاي بسته آفيس (office) است كه توسط شركت ماكروسافت طراحي شده است. همانطور كه از عنوان اين بسته( آفيس) پيداست، اين بسته براي استفاده در ادارات و شركتها طراحي شده است. پاورپوينت هم كه يكي از مهمترين برنامههاي اين بسته نرمافزاري هست، در ابتدا براي استفاده در دنياي تجارت و ارائه نمودارهاي اقتصادي طراحي شده بود ولي قابليتهاي فراوان و استفاده ساده از آن باعث شد خيلي زود در عرصههاي مختلف، از جمله در كلاسهاي درس و سخنرانيها مورد استفاده قرار بگيرد. مسلما استفاده از اين برنامه مزاياي بسيار زيادي داشته و دارد ولي آيا همه جا و همه وقت و در هر درسي ميتوان از اين برنامه استفاده كرد؟ آيا مزيتهاي استفاده از اين نوع برنامهها آنقدري هست كه بتوان به سادگي تخته و گچ را كنار گذاشت و به جاي آن از تكنولوژي روز استفاده كرد. در اينجا ميخواهم از مزايا و معايب استفاده از اين برنامه در تدريس رياضي بنويسيم تا ببينيم فوايد آن به مضراتش ميچربد يا نه!
مزاياي استفاده از پاور پوينت ( و در حالت كلي تكنولوژي) در آموزش رياضي بر كسي پوشيده نيست. يكي از مهمترين ويژگيها اين روش، ارائه جذاب و مخاطب پسند مطالب به يادگيرندگان است. در روش سنتي تخته و گچ، مطالب به ترتيب روي تخته نوشته ميشد و وقتي كه فضاي تخته پر ميشد، مطالب قديميتر به مرور پاك ميشد و جاي خود را به مطالب جديدتر ميداد. درست است كه در اين روش هم امكان رسم اشكال و جداول و نمودارها وجود دارد ولي با استفاده از برنامهي پاورپوينت خيلي بهتر، سريعتر، دقيقتر و مرتبتر ميتوان اين اشكال و نمودارهاي را رسم نمود. به علاوه در برنامه پاورپوينت تنها كافيست يك بار شكل و يا نمودار مورد نظر در برنامه ترسيم شود و در هر بار تدريس فقط با يك كليك شكل مورد نظر ترسيم خواهد شد و اين يعني صرفه جويي در وقت و استفاده بهينه از آن. همچنين در بسيار از موارد ترسيم بعضي از اشكال و نمودارها در تخته غير ممكن يا حداقل بسيار مشكل است. مخصوصا وقتي كه بخواهيم شكلي سه بعدي را در تخته رسم كنيم. در اين صورت حتي ماهرترين مدرسين، هر چقدر هم كه در رسم و نقاشي دستي داشته باشد، باز هم نميتوانند به گرد پاي نرمافزارهاي پيشرفتهي رسم نمودارهاي رياضي برسند. نرمافزارهاي رياضي در كسري از ثانيه قادرند پيچيدهترين اشكال رياضي را به دقت هر چه تمامتر رسم كنند. هر چند برنامه پاورپوينت خود قادر به رسم نمودار توابع رياضي نيست ولي به سادگي ميتوان نمودارهاي رسم شده توسط نرم افزارهاي رياضي را به پاورپوينت انتقال داد و به زيبايي ارائه نمود. به ياد دارم در دوران تحصيل، وقتي معلم ميخواست شكل فضايي نقاط زين اسبي را رسم كند، با اينكه بسيار در رسم نمودارها خبره بود، ولي باز هم بسياري از دانشآموزان نتوانستند شكلي كه در ذهن معلم بود را درك كنند. ولي امروزه به سادگي ميتوان چنين شكلي را در نرمافزارهاي رياضي رسم كرد و در كلاس درس به محصلين نمايش داد. حتي با امكانات ويژهاي كه اين نرمافزارها دارند ميتوان اشكال سه بعدي را چرخش داد و تصور درستتري از شكل را در ذهن دانشآموز به وجود آورد.
يكي ديگر از مزاياي استفاده از پاورپونت در تدريس رياضي، دقت در ارائه مطالب است. چرا كه اسلايدها يكبار تايپ ميشوند ولي چندين بار مورد استفاده قرار ميگيرند بنابراين فرصت كافي براي چك كردن اشتباهات سهوي و تايپي وجود دارد و يا اگر احيانا اشكالي در موقع تدريس ديده شود به سادگي ميتوان اين اشكال را براي دفعات بعدي رفع نمود.
امكان برگشت به مطالب قبلي يكي ديگر از مزاياي اين روش است. در روش سنتي وقتي مطلبي از تخته پاك شد، برگرداندن آن ديگر ممكن نبود ولي در پاورپوينت فقط به چند كليك ميتوان صفحات قبلي را مشاهده نمود. به علاوه اصلا ميتوان فايل پاورپونت را به محصلين داد تا در خانه به مرور مطالب بپردازند هر چند بيشتر معلمين اين كار را به دلايلي انجام نميدهند.
استفاده از پاورپونت در تدريس رياضي ميتواند كه به درك عميق رياضي در متعلمين كمك كند. شكل سنتي ارائه مطالب ممكن است در برخي از دانشآموزان باعث زدگي آنان از رياضي شود. ماهيت خشك و منطقي رياضي ممكن است باعث بيعلاقگي دانشآموزان به اين درس شود. ولي با استفاده از اشكال و رنگهاي جذاب ميتوان اين دانشآموزان را به آشتي با رياضيات ترغيب نمود.
در اين پست سعي كردم تعدادي از مزاياي استفاده از برنامه پاوريونت را بيان كنم. همانطور كه گفتم استفاده از اين برنامه ميتواند بسيار مفيد باشد و باعث بهبود در روند يادگيري محصلين شود ولي استفاده بي قيد و شرط از آن موجب بروز مشكلاتي ميتواند شود كه نبايد از آن غافل شد. در پست بعدي سعي ميكنم از معايب اين روش در تدريس رياضي برايتان بگويم.
موفق و پيروز باشيد.